งานเหล็กที่ใช้ในงานก่อสร้างมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อความแข็งแรงและความปลอดภัยของโครงสร้าง แต่หลายคนอาจสับสนว่ามีประเภทใดบ้าง บทความนี้จะพาคุณรู้จักเหล็กที่ใช้ในงานก่อสร้างประเภทต่าง ๆ พร้อมคุณสมบัติเด่นที่ทำให้เหล็กแต่ละชนิดเหมาะกับงานเฉพาะทาง

เหล็กรูปพรรณ (Structural Steel)

เหล็กที่ใช้ในงานก่อสร้างประเภทเหล็กรูปพรรณเป็นเหล็กที่ผ่านกระบวนการผลิตและแปรรูปให้มีรูปทรงต่าง ๆ เพื่อตอบสนองการใช้งานเฉพาะด้าน ทำให้มีความแข็งแรงรับน้ำหนักได้มาก ก่อสร้างได้รวดเร็ว และใช้ทดแทนไม้เนื้อแข็งได้อย่างมีประสิทธิภาพ เหล็กรูปพรรณมีหลายประเภทที่นิยมใช้ในวงการก่อสร้างไทย

1. เหล็กเอชบีม (H-Beam)

เหล็กเอชบีมมีลักษณะหน้าตัดเป็นรูปตัว H ทั้งปีกบนและล่างเป็นแผ่นเรียบหนา ทำมุมฉากเท่ากันตลอด สามารถรองรับน้ำหนักและโมเมนต์ได้ดีเยี่ยม มีความแข็งแรงสูง เหมาะสำหรับงานเสา คาน โครงหลังคา และโครงสร้างหลักของอาคารที่ต้องรับน้ำหนักมาก โดยเฉพาะอาคารสูงหรือโรงงานอุตสาหกรรม

2. เหล็กไอบีม (I-Beam)

เหล็กไอบีมหรือเหล็กตัวไอมีหน้าตัดเป็นรูปตัว I โดยปีกบนและล่างจะเป็นแผ่นเอียง สามารถรับน้ำหนักมากและรองรับแรงกระแทกได้ดี นิยมใช้ในงานรางเลื่อนของเครนในโรงงานอุตสาหกรรม งานเครื่องจักรหนัก และงานโครงสร้างต่าง ๆ ที่ต้องรองรับน้ำหนักมหาศาล

3. เหล็กฉาก (Angle Bar)

เหล็กฉากมีลักษณะหน้าตัดเป็นรูปตัว L มีด้านเท่ากันทั้ง 2 ด้าน ฉากตั้งตรง 90 องศา สามารถเข้ามุมและล็อกได้ง่าย มีความแข็งแรงทนทาน เหล็กฉากขนาดใหญ่ใช้ทำโครงสร้างเสา โครงหลังคา โครงสร้างโรงงาน และป้ายขนาดใหญ่ ส่วนขนาดเล็กนิยมนำมาทำชั้นวางของ เฟอร์นิเจอร์ และงานตกแต่งทั่วไป

4. เหล็กกล่อง (Steel Tube)

เหล็กกล่องเป็นเหล็กที่ใช้ในงานก่อสร้างที่มีน้ำหนักเบา แต่แข็งแรงทนทาน แบ่งเป็นสองประเภทคือ เหล็กกล่องเหลี่ยม (สี่เหลี่ยมจัตุรัส) และเหล็กกล่องแบน (สี่เหลี่ยมผืนผ้า) นิยมใช้ในงานโครงสร้างทั่วไป โรงจอดรถ ประตู รั้ว และสามารถนำไปประยุกต์ใช้แทนไม้ได้หลากหลาย เนื่องจากมีราคาไม่สูงและหาซื้อได้ง่าย

5. เหล็กตัวซี (Light Lip Channel)

เหล็กตัวซีหรือแปซีมีลักษณะหน้าตัดเป็นรูปตัว C ผิวเรียบ ยาวตรง มีความแข็งแรงคงทน เชื่อมต่อได้รวดเร็ว นิยมใช้ในงานโครงหลังคาเป็นหลัก รวมถึงงานโครงสร้างที่อยู่อาศัย เสาค้ำยัน และแปหลังคา เหมาะสำหรับงานโครงสร้างที่ไม่ต้องรับน้ำหนักมากและต้องการความคล่องตัวในการติดตั้ง

6. เหล็กรางน้ำ (Steel Channel)

เหล็กรางน้ำมีลักษณะหน้าตัดเป็นรูปตัว U เส้นตรงยาว ผิวเรียบ ปีกขาทั้งสองด้านมีความหนาและขนาดเท่ากันตลอดทั้งเส้น มักใช้กับงานเสริมในส่วนโครงสร้างรอง แปหลังคา คานบันได โครงหลังคาโกดัง โรงงาน และโครงเสริมสะพาน เนื่องจากมีจุดรับแรงที่ไม่ใช่จุดกึ่งกลาง

7. เหล็กท่อเหล็กดำ (Carbon Steel Tubes)

เหล็กท่อกลมดำเป็นเหล็กรูปพรรณทรงกลมแบบกลวง มีสีดำ น้ำหนักเบา แต่มีความแข็งแรงทนทาน ตะเข็บเรียบ สามารถรับแรงดันได้ดี นิยมใช้ในงานก่อสร้างที่รับน้ำหนักไม่มาก เช่น ท่อน้ำสำหรับอาคารสูง งานโครงสร้างและงานเชื่อมต่าง ๆ รวมถึงทำนั่งร้าน ร้อยท่อสายไฟ รั้ว และป้ายจราจร

8. ท่อเหล็กอาบสังกะสี (Galvanized Pipe)

ท่อเหล็กอาบสังกะสีหรือท่อประปาเป็นเหล็กท่อทรงกลมกลวง มีสีเทาผิวเรียบ ผ่านการชุบสังกะสีเพื่อป้องกันการเกิดสนิม มีความแข็งแรงคงทน เหมาะกับงานท่อระบายน้ำ ท่อน้ำทิ้ง ท่อลำเลียงสายไฟ และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในงานทำป้าย รั้ว ประตู เสาโทรทัศน์ และราวตากผ้า

9. เหล็กแผ่นดำ (Steel Plate)

เหล็กแผ่นดำเป็นเหล็กที่ใช้ในงานก่อสร้างทรงแบน ผิวเรียบ มีทั้งแบบแผ่นชีทและแผ่นที่ตัดจากม้วนคอยล์ ความหนาตั้งแต่ 1-100 มม. นิยมใช้ในงานแบบเหล็กสำหรับเทคอนกรีต ฐานราก พื้น อาคารเหล็ก สะพานเหล็ก ทำท่อขนาดใหญ่ ตู้คอนเทนเนอร์ และงานอุตสาหกรรมต่อเรือ รวมถึงงานขึ้นรูปชิ้นส่วนต่าง ๆ

10. เหล็กแผ่นแบน (Steel Flat Bar)

เหล็กแผ่นแบนแบ่งเป็นเหล็กแบนรีดและเหล็กแบนตัด ทั้งสองชนิดผ่านกระบวนการรีดร้อนหรือเย็น มีความหนาเท่ากันตลอด เหล็กแบนตัดมักได้รับมาตรฐาน TIS, JIS, DIN, ASTM ในขณะที่เหล็กแบนรีดมีราคาถูกกว่าแต่ยังไม่มีมาตรฐาน มอก. รองรับ นิยมใช้ในเหล็กแผ่นรีดเย็นสำหรับงานขึ้นรูปที่ต้องการความละเอียด

11. เหล็กกัลวาไนซ์ (Galvanized Steel)

เหล็กกัลวาไนซ์คือเหล็กที่ผ่านกระบวนการเคลือบพื้นผิวด้วยสังกะสีเพื่อป้องกันสนิม มีคุณสมบัติกันสนิมที่ดีเยี่ยม เหมาะกับงานโครงการที่ต้องการอายุการใช้งานระยะยาว โดยเฉพาะอาคารที่อยู่ใกล้ทะเล ต้องเผชิญกับลมทะเล หรือโครงสร้างในท้องทะเลที่มีความเสี่ยงต่อการกัดกร่อนสูง

เหล็กเส้นคอนกรีต (Reinforced concrete หรือ Ferro concrete)

เหล็กเส้นคอนกรีตเป็นเหล็กที่ใช้ในงานก่อสร้างที่มีลักษณะเป็นเส้นยาว ใช้เป็นส่วนประกอบของโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก มีความสำคัญอย่างมากในงานก่อสร้างทั่วไป โดยเฉพาะในการรับแรงดึงที่คอนกรีตรับไม่ได้ ช่วยเพิ่มความแข็งแรงให้กับโครงสร้างคอนกรีต ทำให้อาคารมีความทนทานและปลอดภัย

1. เหล็กเส้นกลม (Round Bar)

เหล็กเส้นกลมหรือเหล็ก RB มีพื้นที่ภาคตัดขวางเป็นรูปกลม ผิวเรียบเกลี้ยง ชั้นคุณภาพ SR24 ตามมาตรฐาน มอก.24-2548 มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางตั้งแต่ 6-28 มม. ความยาว 10-12 เมตรต่อเส้น นิยมใช้กับงานโครงสร้างขนาดเล็ก ส่วนที่ไม่รับแรงมาก หรือใช้ในงานกลึงต่างๆ

2. เหล็กข้ออ้อย (Deformed Bar)

เหล็กข้ออ้อยเป็นเหล็กเส้นที่มีผิวบั้งเป็นปล้องตลอดความยาว ชั้นคุณภาพตั้งแต่ SD30, SD40 และ SD50 ตามลักษณะโครงสร้างที่ออกแบบ สามารถรับแรงได้มากกว่าเหล็กเส้นกลม มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางตั้งแต่ 10-32 มม. ความยาว 10-12 เมตรต่อเส้น เหมาะกับงานโครงสร้างขนาดใหญ่ที่ต้องการความแข็งแรงเป็นพิเศษ

สรุปบทความเหล็กที่ใช้ในงานก่อสร้าง

เหล็กที่ใช้ในงานก่อสร้างมีหลากหลายประเภท แต่ละชนิดมีคุณสมบัติเด่นที่เหมาะกับการใช้งานเฉพาะทาง การเลือกใช้เหล็กให้เหมาะสมจึงสำคัญต่อคุณภาพและความปลอดภัยของโครงการ นิปปอน สตีล (ประเทศไทย) ผู้ผลิตเหล็กชั้นนำของโลกที่มีประสบการณ์ในไทยมากว่า 60 ปี พร้อมให้บริการผลิตภัณฑ์เหล็กคุณภาพสูงที่ได้มาตรฐานสากล รวมถึงให้คำปรึกษาด้านเทคนิคเพื่อให้คุณเลือกเหล็กได้เหมาะสมกับความต้องการใช้งานอย่างแท้จริง